سامانه‌های مدیریت اطلاعات (3-8-1)

ویژگی‌ها

سامانه‌های مدیریت اطلاعات (IMS)، عبارتی است که به طیفی از سامانه‌های الکترونیکی برای سازماندهی، ذخیره و تبادل داده‌ها و اطلاعات اطلاق می‌شود. سامانه‌های الکترونیکی، جایگزین شیوه‌های چاپی سنتی می‌شوند. دو نوع سامانه مدیریت اطلاعات برای رویکرد یکپارچه اهمیت ویژه‌ای دارند و عبارتند از سامانه اطلاعات (و دانش) کتاب‌شناختی و سامانه اطلاعات جغرافیایی (3-1-3).

سامانه‌های اطلاعات کتاب‌شناختی، غالباً در دستگاه‌های دولتی و شرکت‌های تجاری‌ قرار دارند و معمولاً موارد زیر را شامل می‌شوند: 

  • ابزارهای پایش و ارزیابی
  • ابزارهای اطمینان‌یافتن از اینکه علایم صحیح در تبادل اطلاعات، عرضه و دریافت می‌شود.
  • ابزارهای استقرار راه و رسم‌های موفق با الگویابی (مرتبط با 2-1-6).

سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS)، سیاهه‌ای است از منابع طبیعی (خاک، شکل زمین، آب و پوشش گیاهی) در یک محدوده از سطح زمین. داده‌ها و اطلاعات را برای تصمیم‌گیران به منظور برنامه‌ریزی و مدیریت آب فراهم می‌آورد. این سامانه امکان مشاهده و تعیین موقعیت الگوهای سکونت، کاربری اراضی و منابع طبیعی واقع در یک حوضه آبریز، و شناسایی روابط میان داده‌ها را برای کابران فراهم می‌آورد. همچنین می‌تواند نظام‌های ارضی، ویژگی سکونت‌گاه‌ها، گزینه‌های مدیریت، مالکیت ارضی و پهنه‌های برنامه‌ریزی، اطلاعات جمعیتی و دیگر داده‌های اجتماعی- اقتصادی را نشان دهد. این سامانه با استفاده از تکنولوژی تجسم‌سازی می‌تواند امکان تولید تصویرهای سه‌بعدی از حوضه آبریز، بررسی تصویرها و دیدن مناظر از زوایای مختلف، و دیدن تغییرات در کاربری اراضی یا شرایط محیط‌زیست در گذر زمان را برای کاربران فراهم آورد. کاربرد دیگر GIS، زمین مرجع‌کردن گزارش‌های پژوهشی است. با این همه، کاربرد دیگر آن، پیگیری پیشرفت در پیاده‌سازی استراتژی یکپارچه‌نگری است (همچنین به 3-1-3 مراجعه نمائید).

اثربخشی سامانه مدیریت اطلاعات آب را می‌توان با موارد زیر سنجید:

  • شمار و تنوع اقدامات (برای نمونه، شیوه‌های زراعی، برنامه‌های ارتقایافته مدیریت آب) که از دستورالعمل اطلاعات پیروی می‌کنند.
  • میزانی که سازمان، جامعه زراعی، یا گروه‌های دیگر، یک موجودیت ناپیوسته را برای گفت و گو و تبادل اطلاعات به وجود می‌آورند.    
  • طیفی از نشانگرهای عملکرد سازمانی (برای نمونه گفت و گوی مشتری- کارفرما، ساز و کارهای گزارش‌دهی و ثبات مالی).

درس‌های آموخته‌شده

شناخت نظام اجتماعی یک محیط خاص، پیش از طراحی نظام مدیریت اطلاعات، بسیار مهم است. اطلاعات درباره ساختارهای اجتماعی، مسائل جنسیتی، مرحله توسعه اقتصادی، منابع انسانی و تکنولوژیکی و ظرفیت‌های مدیریتی مدیران منابع آب لازم است.

  • استفاده از سامانه مدیریت اطلاعات می‌تواند به تصمیمات بهتر و منسجم‌تر منجر می‌شود.
  • GIS ایده‌آل برای مدیران آب، یک سامانه کاربرپسند بر پایه اینترنت است که سهولت دسترسی به شمار مشخص و توافق‌شده اهداف را فراهم می‌آورد. طراحی انعطاف‌پذیر به کاربران امکان تطبیق‌یافتن با نیازهای اطلاعاتی جدید در گذر زمان را فراهم خواهد کرد.
  • بهترین عملکرد GIS زمانی است که پرسش‌هایی مانند موارد زیر از قبل مشخص شده باشد:
  • ‌ذخیره دریافت‌های کاربران در سامانه مدیریت اطلاعات آسان نیست.
  • مالکیت آن با چه کسی است و چه کسی آن را مدیریت خواهد کرد؟
  • آیا مقیاس کاربرد تعیین شده و مناسب‌بودن آن برای تمام کاربران مورد توافق قرار گرفته است؟
  • آیا منابع مالی با هدف تأمین بودجه مالکیت شرکتی GIS برنامه‌ریزی شده است؟
  • آیا لایه‌های داده مشخص شده است؟ سری داده‌های اضافه‌تر چیستند؟

 

بازگشت به بالا