صفحه اصلینقش‌های نهادی (2) ظرفیت‌سازی نهادی (2-2)

ظرفیت‌سازی نهادی- توسعه منابع انسانی (2-2)

ظرفیت‌سازی نهادی، ابزاری برای ارتقای عملکرد به شمار می‌آید. در زمینه نگرش یکپارچه، به سرجمع تلاش‌ها برای پرورش، ارتقاء و به کارگیری مهارت‌ها و توانمندی‌های افراد و نهادها در تمام سطوح، به گونه‌ای که بتواند در راستای هدف نهایی کارگر واقع شود، اطلاق می‌شود. ظرفیت در دو سطح نیاز است: ظرفیت طرح‌ریزی و طراحی تدابیر یکپارچه‌نگری، و ظرفیت عملیاتی. ظرفیت در نهادها برای برنامه‌ریزی، کنترل، تأمین خدمات و تخصیص منابع لازم است.  

یکپارچه‌نگری نیازمند یک سیاست مناسب و چارچوب قانونی (1-1 و 1-2)، نظام تأمین مالی (1-3)، چارچوب سازمانی (2-1) و ابزارهای باکفایت مدیریت (3-1 تا 3-8) است. برای آنکه این چارچوب‌ها، نظام‌ها و ابزارها کارگر واقع شوند، ذینفعان مختلف نیاز دارند اطلاعات و تخصص کافی و نیز مشوق برای عملکرد اثربخش و کارامد داشته باشند. ترکیب ابزارها، مهارت‌ها، منافع و مشوق‌ها، ظرفیت نهادی متناسب با نیازهای هر نهاد را شکل می‌دهد.

برنامه‌های ظرفیت‌سازی باید مبتنی بر ارزیابی ظرفیت کنونی و نیز ابزارهای پیشنهادشده مدیریت باشند. افزون بر ظرفیت انسانی، که تمرکز این دسته از ابزارها است، ظرفیت به معنای کل طیف منابع فیزیکی- برای نمونه، تجهیزات پایش، رایانه یا وسیله‌ای برای نظارت‌کنندگان برای بازدید مکان‌ها برای بازرسی است.

ظرفیت‌سازی در چندین سطح نیاز است: جامعه مدنی (2-2-1)، متخصصان آب در همه زمینه‌ها- سازمان‌های عمومی و خصوصی، دولت محلی و مرکزی، سازمان‌های مدیریت آب (2-2-2) و در سازمان‌های نظارتی (2-2-3). تغییر نگرش متخصصان آب در تمام سطوح اهمیت دارد، چون نگرش یکپارچه به سرعت در 20 سال گذشته شکل گرفته است.

مدیران آب نیاز دارند مفهوم یکپارچه‌نگری، منافع بالقوه آن و بهترین شیوه عملی‌کردن آن را درک کنند. افزون بر این، متخصصان آب نیاز دارند مهارت‌های به کارگیری ابزارهای مدیریت (غالباً در بخش‌های مختلف)، تنظیم مقررات، طراحی نظام‌های تأمین مالی و نظایر آن را کسب کنند. برگزاری دوره‌های آموزش تخصصی در چنین موضوعاتی، مانند ارزیابی اجتماعی (3-9-3)، طراحی و راه‌اندازی فرایندهای مشارکتی و مبتنی بر جنسیت، مدیریت اختلاف و اجماع‌سازی (3-5)، طراحی نهادی، ترسیم سیاست، و تعامل با رسانه‌ها می‌تواند ارزشمند باشد.  

دیگر ابزارهای بهبود ظرفیت عبارتند از ابزارهای تغییر اجتماعی (3-4) و ابزارهای اطلاعات و ارتباط (3-8). ایجاد ظرفیت مشارکتی غالباً به اجماع‌سازی و سایر فنون مدیریت تعارض نیاز دارد (3-5). در عمل، ظرفیت‌سازی در منابع انسانی و نهادی هزینه‌بر است- بنابراین، تأمین مالی مطمئن مهم است.

هم افراد و هم نهادها برای تغییر راه و رسم‌ها و رویکردهای خود به مشوق نیاز دارند؛ مدیریت ارشد باید اهمیت آموزش را با دادن رتبه بالاتر و پاداش به آن دسته از افراد که در سازمان‌های خود آموزش را فراهم می‌سازند نشان دهد. توسعه سازمانی ممکن است برای اطمینان از اینکه سازمان‌های مدیریت آب و مدیران آب پذیرای ایده‌های جدید هستند و به پذیرش نظرات عمومی تمایل دارند، و ضرورت همکاری با سایر ذینفعان نیاز باشد.

 

بازگشت به بالا